ARAÇ DEĞER KAYBI NEDİR
Trafik kazaları yalnızca araçta meydana gelen fiziksel hasarla sınırlı sonuçlar doğurmaz. Araç, onarım süreci tamamlanmış olsa dahi ikinci el piyasasında değer kaybına uğrar. Bu durum, aracın artık kazaya karışmış bir araç olarak değerlendirilmesinden kaynaklanır. Kaza sonrasında aracın piyasa değerinde meydana gelen bu düşüş, araç değer kaybı olarak adlandırılır ve hukuken tazmin edilmesi gereken bir zarar kalemi olarak kabul edilmektedir.
Araç değer kaybı, kusurlu tarafın zorunlu trafik sigortası kapsamında ya da doğrudan kusurlu sürücü ve araç malikinden talep edilebilir.
ARAÇ DEĞER KAYBI HANGİ DURUMLARDA TALEP EDİLEBİLİR
Araç değer kaybının talep edilebilmesi için bazı şartların birlikte gerçekleşmesi gerekir. Öncelikle trafik kazasında karşı tarafın kusurlu olması gerekir. Talepte bulunan aracın kaza öncesinde ağır hasar kayıtlı olmaması, meydana gelen hasarın aracın piyasa değerini düşürecek nitelikte olması ve zarar ile kaza arasında illiyet bağının bulunması önemlidir.
Kazaya kısmen kusurlu olarak karışılması hâlinde ise, kusur oranı dikkate alınarak araç değer kaybı talep edilebilir. Söz gelimi aracınıza çarpan kişinin kusur oranı %75 iken sizin kusur oranınız da %25 olduğunu varsayalım. Bu durumda araçta 100.000,00 – TL’lik değer kaybı oluşursa burada karşı araç sürücüsünün kusur oranı %75 olduğundan 75.000,00 – TL değer kaybı alma hakkınız olacaktır.
Öte yandan 2 yıllık zamanaşımı da vardır. Bu demektir ki; kaza tarihinden itibaren 2 yıl içerisinde değer kaybı başvurusunda bulunmamız gerekmektedir.
ARAÇ DEĞER KAYBI KİMLERDEN TALEP EDİLEBİLİR
Araç değer kaybı tazminatı;
– Kusurlu aracın zorunlu trafik sigortası şirketinden,
– Kusurlu araç sahibinden,
– Kusurlu araç sürücüsünden,
talep edilebilir.
Uygulamada genellikle ilk başvuru kusurlu aracın sigorta şirketine yapılmaktadır. Sigorta teminat limitlerinin aşılması veya sigorta şirketinin talebi reddetmesi hâlinde, kusurlu kişi ya da kişilere doğrudan başvuru yapılması mümkündür.
Öncelikle poliçe teminat limiti aşılmamış ise sigorta şirketine başvurmak daha avantajlıdır. Çünkü daha hızlı ve tahsil kabiliyeti vardır. Öte yandan sigorta şirketine vekil olarak başvuru yapınca bazen sigorta şirketi teklifte bulunuyor. Araç değer kaybı için 150.000,00 – TL tazminat ödeyebiliriz şeklinde bazı durumlarda da hiç teklifte bulunmadan kendi hesaplamalarına göre değer kaybı tazminatını gönderiyorlar. Burada gönderdiler diye sigorta tahkim komisyonuna başvuramama gibi bir durum söz konusu olmuyor. Uygulama da yaptığımız bize teklifte bulunmadan ödeme yaparlarsa yine sigorta tahkim komisyonuna başvuruyoruz. Her ne kadar araç değer kaybı tazminatını sigorta şirketi tarafımıza ödemiş ise de biz bu tutarın düşük olduğunu işbu sebeple değer kaybı tazminatımız yönünden karar verilmesini talep ederek sigorta tahkim komisyonuna gidiyoruz. Bazen de ne teklif de bulunuyorlar ne de ödeme yapıyorlar. Bu gibi hallerde de sigorta şirketine başvurumuzun üzerinden 15 gün geçmiş ise direkt olarak sigorta tahkim komisyonluğuna değer kaybı ve orijinal parça fark bedeli talebi ile başvuru yapıyoruz.
2026 YILI ZORUNLU TRAFİK SİGORTASI TEMİNAT LİMİTLERİ
1 Ocak 2026 tarihi itibarıyla zorunlu mali sorumluluk sigortasında maddi hasar teminat limitleri güncellenmiştir. Otomobiller bakımından geçerli olan teminat tutarları aşağıdaki şekildedir:
Araç başına maddi hasar teminatı: 400.000 TL
Kaza başına maddi hasar teminatı: 800.000 TL
Bu tutarlar, sigorta şirketinin araç değer kaybı dâhil olmak üzere maddi zararlardan sorumluluğunun üst sınırını ifade etmektedir. Talep edilen değer kaybı bedelinin bu limitleri aşması hâlinde, aşan kısım kusurlu tarafa yöneltilebilir.
Örnek üzerinden gidelim; 2026 yılı itibariyle poliçe teminat limiti 400.000 – TL’dir. Söz gelimi aracınıza çarptılar hasar tutarı 350.000 – TL çıktı. Sigorta şirketi haliyle bu tutarı karşılayacak. Ancak yukarıda detaylıca bahsettiğimiz üzere aracın ikinci el satışından düşüş yaşanmış olacak. Buna da araçta oluşan değer kaybı denildiğini ifade ettik. Değer kaybı başvurusu sigorta şirketine yaparız. Değer kaybı tutarı da varsayalım 170.000 – TL çıktı. Fakat sigorta şirketinin sorumlu olduğu poliçe teminat limiti 400.000 – TL idi ancak hasar bedeli için 350.000 – TL ödeme yaptılar. Geriye 50.000 – TL kaldığından sigorta şirketi sadece bu kısmı öder. Bizim bundan sonraki kalan 120.000 – TL’lik değer kaybı hakkımızı araç sürücüsünden tahsil etmemiz gerekecektir. Bazen araç sürücüsü ile maliki ayrı kişi olabiliyor. Bu durum da hem araç sürücüsüne hem araç malikine karşı süreci başlatabileceğiz. Çünkü müteselsil sorumlulukları vardır. Yani birlikte sorumludurlar.
ARAÇ DEĞER KAYBI NASIL HESAPLANIR
Araç değer kaybının hesaplanmasında tek ve sabit bir formül bulunmamaktadır. Hesaplama, somut olayın özelliklerine göre bilirkişi tarafından yapılır. Bu kapsamda aracın marka ve modeli, yaşı, kilometre bilgisi, kazanın meydana geldiği tarih, hasarın niteliği, değişen veya onarılan parçalar ile aracın kaza öncesi ve kaza sonrası ikinci el piyasa değeri dikkate alınır.
Bilirkişi tarafından yapılan değerlendirme sonucunda, aracın kazadan önceki piyasa değeri ile onarım sonrası piyasa değeri arasındaki fark tespit edilir. Bu fark, araç değer kaybı tazminatını oluşturur.
ARAÇ DEĞER KAYBI BAŞVURU SÜRECİ NASIL İŞLER
Araç değer kaybı talebi belirli bir usule tabidir. Öncelikle kusurlu aracın sigorta şirketine yazılı başvuru yapılması gerekir. Sigorta şirketi, başvuruyu aldıktan sonra on beş gün içerisinde cevap vermekle yükümlüdür.
Sigorta şirketinin talebi reddetmesi, eksik ödeme yapması ya da süresi içinde cevap vermemesi hâlinde vakit kaybetmeden Sigorta Tahkim Komisyonluğu Başkanlığına başvuru gerçekleştiriyoruz. Burada süreç mahkemelere nazaran çok daha hızlı bir şekilde sonuçlanıyor. Genellikle 5 – 9 ay içerisinde karar verilmiş oluyor. Yukarıda da bahsettiğimiz üzere önce sigorta şirketine değer kaybı ve orijinal parça fark bedeli için başvuru yapılır. Sigorta şirketi bazen teklifte bulunur şu kadar tazminat ödemeyi kabul ediyoruz. Bazen teklifte bulunmaz direkt olarak ödeme gerçekleştirir. Tabi böyle bir durumda yine sigorta tahkim yoluna gitmemiz gerekiyor. Sonuçta hesaplamayı kendileri yapıyor. Biz her ne kadar sigorta şirketi değer kaybı ödemesi tarafımıza yapmış olsa da bu tutarın araçta oluşan değer kaybından az olduğu işbu sebeple değer kaybı tazminatı talebimiz vardır şeklinde sürece devam etmek zorundayız. Son olarak da 15 gün içerisinde herhangi bir cevap vermeme durumu da olabiliyor. Böyle olunca da vakit kaybetmeden sigorta tahkim komisyonluğu başkanlığına başvuru yapılması gerekir.
ARAÇ DEĞER KAYBI İÇİN GEREKLİ BELGELER
Araç değer kaybı başvurusu sırasında genellikle aşağıdaki belgeler talep edilmektedir:
Trafik kaza tespit tutanağı,
Sigorta poliçesi ve hasar dosyası bilgileri,
Ekspertiz raporu,
Araç ruhsatı,
Kazaya ilişkin fotoğraflar,
Araç değer kaybı talep dilekçesi.
Belgelerin eksiksiz şekilde sunulması, sürecin sağlıklı ilerlemesi açısından önemlidir.
SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU VE 2026 YILI KESİNLİK SINIRI
Sigorta şirketi ile yaşanan uyuşmazlıklarda Sigorta Tahkim Komisyonu, mahkeme yoluna gitmeden önce başvurulabilecek etkili bir çözüm yoludur. Bu yol, yargı sürecine kıyasla daha hızlı ve daha düşük maliyetlidir.
2026 yılı itibarıyla Sigorta Tahkim Komisyonu kararlarında uygulanacak kesinlik sınırı yaklaşık 28.000 TL’dir. Bu tutarın altında kalan uyuşmazlıklarda verilen kararlar kesin olup itiraz edilememektedir. Belirlenen sınırın üzerindeki uyuşmazlıklarda ise itiraz ve yargı yolları açıktır. Bu noktada da sigorta şirketi itiraz ederse süreç; sadece iki ay uzamakta iki ay içerisinde Sigorta Tahkim Hakemi kararı vererek sonlandırmaktadır. Uygulama da çoğunlukla sigorta şirketinin itirazını reddetmekte fakat sigorta şirketleri buna rağmen itiraz yoluna gidebilmektedir. Aslında değişen bir durum olmuyor sadece zaman kaybı yaşanmaktadır.